Građani BiH “rasuti” su u više od 50 zemalja širom svijeta, pokazuju posljednji zvanični podaci nadležnih institucija.

Najnoviji Izvještaj o implementaciji Politike o saradnji sa iseljeništvom, onaj za 2025. godinu, pokazuje da milioni građana porijeklom iz BiH naseljavaju druge države.

Zvanični podaci o broju iseljenika

Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice BiH je, kako se navodi u ovom dokumentu, pripremilo analizu stanja iseljeništva za 2024. godinu i dostavilo je Ministarstvu bezbjednosti BiH za izradu Migracijskog profila za tu godinu.

“Ukupan broj lica koja žive u iseljeništvu, a koja vode porijeklo iz BiH procijenjen je na 2,2 miliona. Ovaj broj uključuje lica rođena u BiH koje su napustila svoju zemlju i procijenjeni broj njihovih potomaka u zemljama prijema. Ukupan broj prve generacije emigranata iz BiH, odnosno onih koji su rođeni u BiH, a žive van njenih granica u 54 zemlje svijeta, iznosio je 1.790.597”, navode iz Ministarstva za ljudska prava i izbjeglice BiH.

 
Mrkonjić Grad je jedna od opština čiji brojni građani žive izvan ove lokalne zajednice, uglavnom, kako kažu nadležni, u Sloveniji, Austriji, Njemačkoj i Italiji.

“Poslodavci u Mrkonjić Gradu sada već imaju problema zbog nedostatka radne snage. Tržište je takvo da nema radnika i vjerovatno će ozbiljnije firme posegnuti za uvozom radne snage”, kaže opštinski načelnik Dragan Vođević.

On ističe da se Mrkonjić Grad ne može sam izboriti sa odlivom svojih građana.

“Nema šanse da se sami iznesemo sa time. Bez nekih sistemskih rješenja i dobre strategije to se ne može uraditi”, poručuje Vođević u izjavi za “Nezavisne novine“.

Upozorenja demografskih analitičara
Demografski analitičar Adnan Ferhatbegović ocjenjuje da su podaci o iseljavanju stanovništva BiH više nego zabrinjavajući.

“Ono do čega sam ja uspio da dođem od zvaničnih podataka jeste broj izdatih boravišnih dozvola za građane BiH u zemljama EU. Radi se o oko 400.000 takvih dozvola od 2015. godine naovamo. Dakle, trendovi su zabrinjavajući, mada je primjetno da oni u zadnje dvije godine blago opadaju”, kaže Ferhatbegović.

Ali, za to što ti trendovi padaju, postoji i objašnjenje. Ferhatbegović naglašava da je bitno napomenuti da se naš demografski bazen, odnosno bazen ljudskih potencijala, strašno iscrpio.

“Tako da sve manje ljudi i može da ode”, poručuje Ferhatbegović u izjavi za “Nezavisne novine”.

Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice BiH je zaduženo da jednom godišnje podnosi izvještaj Savjetu ministara BiH o realizaciji aktivnosti u oblasti saradnje sa iseljeništvom.

Kako ističu iz tog ministarstva, za jačanje kapaciteta institucija BiH za saradnju sa iseljeništvom važno je imati informacije o obimu i trendovima emigracije, kao i poznavanje samog iseljeništva.

Negativni demografski trendovi
U tu svrhu Ministarstvo svake godine priprema Migracijski profil za prethodnu godinu. U posljednjem Migracijskom profilu ukazano je na negativni saldo migracija već duži niz godina.

“Prema podacima Agencije za statistiku, BiH je od 2017. do danas imala kontinuirano rastući negativni prirodni priraštaj, a kada se tome dodaju sve prisutniji procesi odlaska mladih, visokoobrazovanih, perspektivnih ljudi u čije je školovanje i obuku BiH uložila milione maraka, možemo slobodno reći da se BiH suočava sa ozbiljnim demografskim problemom smanjenja stanovništva i smanjenja kvaliteta ljudskih resursa u BiH”, navedeno je u Izvještaju o implementaciji Politike o saradnji sa iseljeništvom za 2025. godinu.

Odliv pameti i uzroci emigracije
Ukazali su iz resornog ministarstva i na takozvani odliv pameti, te targetirali uzroke koji do toga dovode.

“Visoka stopa nezaposlenosti mladih i olakšano kretanje stanovništva zbog olakšanih i povoljnijih uslova ulaska u zemlje EU za visokokvalifikovane radnike, studente i istraživače svakako utiču na kontinuiranu emigraciju iz BiH i na stalni ‘odliv pameti'”, naveli su.