Pitanje tajminga održavanja izbora u Republici Srpskoj i Srbiji ponovo otvara duboke rasprave o političkoj strategiji i koordinaciji između Beograda i Banje Luke.

Piše: RADOVAN JAZIĆ (Za Ljudski.ba)

Mnogi analitičari i hroničari političkih zbivanja, poput Radovana Jazića, ukazuju na to da raspored izbornih datuma nikada nije slučajan, već predstavlja pažljivo sračunat mehanizam za kontrolu političke štete i očuvanje postojećih struktura moći. Jednim metkom na dva zeca – ali polovičan ulov Očigledno je da je postojala namjera vladajućih struktura sa obe strane Drine da se kroz specifičan kalendar glasanja postigne dvostruki cilj: stabilizacija sopstvenih pozicija i amortizacija potencijalnog talasa nezadovoljstva građana.

Međutim, politička računica se često ne poklopi sa stvarnim ishodom na terenu. Umjesto ubedljive dvostruke pobede koja bi u potpunosti ugasila opozicioni otpor, strategija je donela samo delimičan rezultat, ostavljajući prostor za duboko nezadovoljstvo unutar biračkog tjela. Šta bi bilo da je redosled bio drugačiji?

Među kritičarima vlasti preovladava stav da bi obrnuti redosled održavanja izbora – gde bi Srbija glasala prva, a Republika Srpska druga – uneo potpuno drugačiju dinamiku u politički život regiona.

Prema tim analizama, da su izbori u Srbiji prethodili onima u RS, stvorio bi se efekat domina. Ključni faktori koji bi u tom scenariju promenili ishod obuhvataju: Veća izlaznost građana: Motivacija birača u Republici Srpskoj bila bi daleko veća pod uticajem političkih promjena ili rasta tenzija u matici. Snažnija i složenija opozicija: Opozicione snage bi imale jasniji prostor za zajedničko djelovanje, učeći na primjerima i logističkoj podršci iz Beograda.

SINERGIJA PROMJENA

Pad ili slabljenje političke moći Aleksandra Vučića u Srbiji direktno bi uzdrmalo stabilnost režima Milorada Dodika u Banjoj Luci. Sistem koji melje na prazno Kritičari aktuelnog predsednika Republike Srpske, Milorada Dodika, često ga opisuju kao političara koji upravlja resursima i institucijama isključivo radi očuvanja sopstvenih pozicija, ignorišući ekonomske i socijalne interese sopstvenog naroda. Metafora o "mlevenju brašna bez vodenice" najbolje opisuje stanje u kojem institucije funkcionišu radi forme i političke propagande, dok stvarni napredak i reforme izostaju.

Razdvajanjem izbornih datuma sprečen je scenario u kojem bi se opoziciona energija izlila preko granica i stvorila zajednički front protiv vladajućih elita.

Na taj način, uprkos ozbiljnim krizama i padu popularnosti, održan je status kvo koji obezbeđuje još jedan četvorogodišnji mandat trenutnim političkim liderima, uprkos oštrim kritikama javnosti koja traži odgovornost za dugogodišnju stagnaciju. Radovan Jazić