Zastupnici Evropskog parlamenta u utorak će u Strasbourgu raspravljati o sahrani pravosnažno osuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića, kao i o veličanju ratnih zločinaca u Srbiji.

Plenarno zasjedanje Evropskog parlamenta počinje danas u Strasbourgu i trajat će do 17. septembra, a jedna od tema dnevnog reda bit će i posljedice organizacije sahrane Ratka Mladića te odnos prema veličanju ratnih zločinaca u Srbiji.

Prema programu objavljenom na zvaničnoj stranici Evropskog parlamenta, rasprava o ovoj temi zakazana je za utorak, 15. septembra, u terminu od 14:45 do 15 sati.

Reakcije evropskih parlamentaraca

Rasprava dolazi nakon brojnih reakcija zastupnika Evropskog parlamenta koji su posljednjih dana javno osudili način na koji je u Srbiji organiziran ispraćaj i sahrana Mladića, nekadašnjeg komandanta Vojske Republike Srpske koji je pred Međunarodnim krivičnim tribunalom za bivšu Jugoslaviju pravosnažno osuđen na doživotni zatvor za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine.

Za razliku od pojedinih zvaničnika Evropske unije koji su u svojim reakcijama bili oprezniji u pogledu direktnog označavanja odgovornosti vlasti Srbije, dio evropskih parlamentaraca otvoreno je ukazivao na ulogu zvaničnih institucija i političkog establišmenta Srbije u kontekstu događaja povezanih sa sahranom.

Organizaciju i način obilježavanja posljednjeg ispraćaja Mladića osudili su i zastupnici iz političkih grupacija koje čine većinu u Evropskom parlamentu.

Među njima je i Evropska pučka stranka (EPP), čiji je član i Srpska napredna stranka (SNS), vladajuća stranka u Srbiji.

Traže konkretnije poteze prema Srbiji

Kritike evropskih parlamentaraca nisu se odnosile samo na sahranu Ratka Mladića.

U njihovim reakcijama posebno je problematizirano veličanje osoba pravosnažno osuđenih za ratne zločine, kao i širi odnos prema ratnoj prošlosti u Srbiji.

Pojedini zastupnici i političke grupacije u Evropskom parlamentu pozvali su institucije Evropske unije da prema Srbiji preduzmu konkretnije političke mjere ukoliko se nastavi praksa veličanja ratnih zločinaca i relativiziranja presuđenih zločina.

Među zahtjevima koji su se mogli čuti bilo je i potencijalno zamrzavanje pregovora o članstvu Srbije u Evropskoj uniji.

Tema bi tako mogla otvoriti širu raspravu o odnosu Srbije prema procesima suočavanja s prošlošću, ali i o evropskim integracijama zemlje koja se nalazi u pregovorima o članstvu u EU.

Evropski parlament nema posljednju riječ

Ipak, politička težina rasprave u Evropskom parlamentu mora se posmatrati u kontekstu nadležnosti institucija Evropske unije.

Evropski parlament ima važnu ulogu u zakonodavnom procesu, kontroli institucija EU i političkom oblikovanju stavova Unije, ali ne donosi samostalno odluke o svim ključnim pitanjima vezanim za pristupne pregovore sa zemljama kandidatima.

U tom procesu značajnu izvršnu ulogu ima Evropska komisija, dok o ključnim političkim odlukama u procesu proširenja odlučuju države članice u okviru nadležnih institucija EU.

Zbog toga će rasprava u Strasbourgu prije svega predstavljati važan politički signal i pokazatelj raspoloženja unutar Evropskog parlamenta prema Srbiji i njenom odnosu prema ratnim zločinima i suočavanju s prošlošću.